Vergi Cezası ve Gecikme Zammı Hesaplama
Bu özellik henüz geliştirilme aşamasında
Hesaplama aracı henüz VergiRadar'da yok, geliştirme listemizde. Aşağıda en çok karıştırılan kavramların — gecikme faizi ile gecikme zammı, usulsüzlük ile özel usulsüzlük — farkını anlattık.
Bugün kullanabileceğiniz özelliklerVergi cezaları tek bir kalem değildir ve isimleri birbirine çok benzediği için sık karıştırılır. Bir mükellefe "ne kadar ödeyeceğim" sorusuna doğru cevap verebilmek için önce hangi kalemin devreye girdiğini ayırmak gerekir.
Gecikme faizi mi, gecikme zammı mı?
İkisi de gecikmeden doğar ama farklı aşamalara aittir ve farklı kanunlarda düzenlenmiştir.
| Kalem | Ne zaman devreye girer |
|---|---|
| Gecikme faizi | Beyan edilmemiş ya da eksik beyan edilmiş bir vergi sonradan tarh edildiğinde, normal vade tarihi ile tahakkuk arasındaki süre için işler (VUK md. 112). |
| Gecikme zammı | Tahakkuk etmiş ama vadesinde ödenmemiş bir kamu alacağı için, vade tarihinden ödeme gününe kadar işler (6183 sayılı Kanun md. 51). |
Uygulanacak oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve zaman içinde değişir. Güncel oranı hesaplama yaparken mutlaka GİB'in yayımladığı son orandan teyit ediniz — eski oranla yapılan hesap yanlış sonuç verir.
Ceza türleri
Usulsüzlük cezası
Şekle ve usule ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden doğar; örneğin beyannamenin süresinde verilmemesi (VUK md. 352). Tutarlar mükellef sınıfına göre değişen maktu tarifeye bağlıdır.
Özel usulsüzlük cezası
Belge düzenine aykırılıklarda uygulanır — fatura, serbest meslek makbuzu gibi belgelerin hiç düzenlenmemesi veya gerçeğe aykırı düzenlenmesi (VUK md. 353 ve mükerrer 355).
Vergi ziyaı cezası
Verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesi veya eksik tahakkuku hâlinde, ziyaa uğratılan vergi üzerinden kesilir (VUK md. 344). Kaçakçılık fiilleriyle işlenmesi hâlinde daha ağır uygulanır.
Pişmanlık: cezayı büyük ölçüde önleyen yol
Beyan dışı kalmış bir durumu idare fark etmeden önce kendiliğinden bildirmek, cezanın büyük kısmını ortadan kaldırabilir. Vergi Usul Kanunu'nun 371'inci maddesindeki pişmanlık ve ıslah hükümleri, koşulları sağlandığında vergi ziyaı cezası kesilmemesi sonucunu doğurur.
Koşullar nettir: bildirimin herhangi bir ihbar veya incelemeye başlanmadan önce yapılması, hiç verilmemiş beyannamenin belirli süre içinde verilmesi ve verginin gecikme zammıyla birlikte ödenmesi gerekir.
Kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden verilen beyannamelerde usulsüzlük cezasının indirimli uygulanması gibi başka hafifletici hükümler de vardır. Bu nedenle geciken bir yükümlülükte ilk refleks beklemek değil, en kısa sürede kendiliğinden bildirmek olmalıdır.
En iyi hesap, hiç hesaplamak zorunda kalmamaktır
Yukarıdaki kalemlerin tamamı, bir tarihin kaçırılmasından doğar. Ceza hesaplamak zorunda kalmak, zaten iş işten geçtikten sonraki adımdır.
VergiRadar'ın bugün yaptığı iş tam olarak bu adımın öncesidir: son tarihleri takip eder ve yaklaşınca hem sizi hem mükellefi uyarır.
VergiRadar'da ne planlanıyor?
Planımız, geciken bir kayıt için yaklaşık maliyeti panelde gösteren bir hesaplayıcı. Güncel oranların takibi ve mevzuat değişikliklerinde doğruluğun korunması gerektiği için bu özelliği aceleye getirmiyoruz — yanlış hesap yapan bir araç, hiç olmamasından kötüdür.
Bu özellik henüz geliştirilmedi. Sizin için öncelikliyse iletişim sayfasından yazın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu sayfada hesaplama yapabilir miyim?
Şu an hayır. Hesaplama aracı henüz geliştirilmedi; bu sayfa kavramların farkını anlatmak için hazırlanmıştır. Güncel oran ve tutarlar için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı verileri esas alınız.
Gecikme faizi ile gecikme zammı aynı şey mi?
Hayır. Gecikme faizi sonradan tarh edilen vergide normal vade ile tahakkuk arasındaki süre için, gecikme zammı ise tahakkuk etmiş ama vadesinde ödenmemiş alacak için işler.
Beyannameyi geç verdim, ne yapmalıyım?
Genel kural, idare fark etmeden kendiliğinden bildirimde bulunmaktır; pişmanlık hükümleri koşulları sağlandığında vergi ziyaı cezasını önler. Somut durumunuz için bağlı bulunduğunuz vergi dairesine veya mali müşavirinize danışınız.
Peki bugün ne yapabilirsiniz?
Ceza hesaplayıcı henüz yok; ama cezayı doğuran asıl sebebi — kaçan son tarihi — bugün takip altına alabilirsiniz.